Pakistan Başbakanı'nın ilk ABD ziyaretinde gerginlikler azalabilir

ANKARA (AA) - Pakistan Başbakanı İmran Han, ABD'ye ilk ziyaretinde iki ülke arasında özellikle Afganistan konusundaki diplomatik gerginlikleri gidermeyi umuyor.

Ülke tarihinde ilk defa Genelkurmay Başkanı General Kamar Jawed Bajwa, istihbarat servisi başkanı General Faiz Hameed de ziyaretinde Han'a eşlik ediyor.

Başbakan İmran Han, üç günlük ziyaretinde ABD Başkanı Donald Trump ile pazartesi günü Beyaz Saray'da yüz yüze görüşecek. İstihbarat servisi başkanı Bajwa ise Pentagon'a giderek yeni atanan ABD Genelkurmay Başkanı Mark Milley ile iç savaşın sürdüğü Afganistan'da devam eden uzlaşma sürecini ele alacak.

İmran Han, ziyaretini ülkede faaliyet gösteren yasaklı silahlı gruplara yönelik birkaç baskının ardından yapıyor. Bunlar arasında özellikle terörü finanse etmekle suçlanan Hafiz Saeed'in liderliğini yaptığı Jamaat ud Dawah (JuD) grubuna yönelik baskın, Trump'ın takdirini kazanmıştı.

Saeed'in yanı sıra Jaish-e-Mohammad (JeM), Lashkar-e-Taiba (LeT) ve JuD ile bağlantılı Falah-e-Insaniat grubu da polis tarafından terörü finanse ederek kazanç sağlamakla suçlanıyor.

Yetkililer ayrıca, ülke çapında bu gruplara bağlı çok sayıda dini okulu kapattı. Bu şekilde hükümet kendisini terör finansmanını karşı eyleme geçmemesi halinde kara listeye almakla tehdit eden uluslararası Finansal Eylem Görev Gücü'nün (FATF) bu uzun süreli talebini yerine getirmiş oldu.

Siyaset analizcisi Tauseef Ahmad Han, AA muhabirine konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, Başbakanın ABD'yi çok farklı bir ortamda, ilişkilerin seleflerinin dönemine göre daha iyi olduğu bir zamanda ziyaret ettiğini belirtti.

Silahlı gruplara yönelik baskınların, ülkenin sivil ve askeri yönetiminin sonunda militanlara yönelik desteği geri çekmeye karar verdiğini gösterdiğini anlatan Ahmad Han, "İlk defa sivil ve askeri yönetim faydalı ya da zararlı olduklarına bakmaksızın silahlı gruplara karşı harekete geçmek konusunda hemfikirler." diye konuştu.

Önceki hükümetin, bu gruplara karşı tekdüze bir eylem konusunda ordunun desteğine sahip olmadığını hatırlatan Han, bu durumun Başbakan İmran Han'ın Trump yönetimiyle terörle mücadele konusunu konuşurken elini güçlendireceğini kaydetti.

Başkent İslamabad'da bulunan Quaid-e-Azam Üniversitesi'nden uluslararası ilişkiler profesörü Zafar Nawaz Jaspal, Başbakan Han'ın ziyaretinin temel konusunun Afganistan ve silahlı gruplarla mücadelede iş birliği ile ticari ilişkiler olacağını dile getirdi.

Keşmir ve Hindistan ilişkilerinin de gündeme geleceğini vurgulayan Jaspal, "Bu ziyaret biraz daha farklı olacak, çünkü sivil ve askeri yönetim mutabakat içinde gitti." dedi.

Taraflar arasında, özellikle Afganistan'da çıkar farklılıklarının neden olduğu güvensizliğin bu ziyaretle azalacağına inanan Jaspal, "İslamabad'ın elinde iki şey var; bölgede savaşın sona erdirilmesi ve silahlı militan gruplara karşı iş birliği." ifadesini kullandı.

ABD ile Taliban arasında doğrudan görüşme ayarlanmasında Pakistan'ın kritik bir rol oynadığına dikkati çeken Jaspal, "Pakistan'ın şu an stratejik konumunu kullanarak Afganistan'daki çatışmanın istediği gibi çözülmesini sağlama konusunda daha iyi bir fırsatı var." değerlendirmesini yaptı.

Güvenlik uzmanı Emekli Korgeneral Talat Masood ise Trump yönetiminin bölgede, özellikle de Afganistan'daki çıkarlarını korumak için Pakistan'a baskı yapmaya devam edeceğini savundu.

Masood, AA muhabirine yaptığı açıklamada, "Pakistan Taliban'ı görüşme masasına getirmiş olsa da Washington yönetiminin İslamabad'dan Afganistan'daki uzlaşma sürecinde daha fazla talebi olacak." diye konuştu.

ABD'nin Taliban'dan henüz istediklerini alamadığını belirten Masood, özellikle ulusal bir hükümet talebinin reddedilmesi nedeniyle Pakistan'dan Taliban üzerindeki etkisini daha fazla kullanmasını isteyebileceğini söyledi.

Masood, milyon dolarlık Çin-Pakistan Ekonomi Koridoru'nun (CPEC) Washington ile İslamabad arasında sıkıntı oluşturacağını ve görüşmelerde gündeme geleceğini belirterek, "ABD, Pekin'in bölgede nüfuzunu genişletmesinden kesinlikle mutlu değil. Pakistan'ın Çin'e askeri ve ekonomik olarak yönelmesinden de oldukça rahatsız. Başbakan Han'ı bu anlamda vazgeçirmeye çalışacaktır." değerlendirmesinde bulundu.