Farmakogenetik testle hastaya uygun ilaç ve doz belirleniyor

İSTANBUL (AA) - Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Esra Sağlam, yeni açılan Farmakogenetik Polikliniğinde hasta muayenesine başladıklarını bildirdi.

Maltepe Üniversitesinden yapılan açıklamaya göre, Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalına bağlı olarak açılan Farmakogenetik Polikliniğinde, ilaçların etkilerini belirleyen testler uygulanmaya başladı.

Hastaların hangi ilaca nasıl tepki vereceğini saptayan klinikte, yanlış ilaç kullanımının da önüne geçilecek. Amaç, hastanın genetiğine uygun, doğru ve yeterli dozda verilen ilaçlarla tedavideki başarı oranlarını yükseltmek.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Prof. Dr. Esra Sağlam, her bireyin genetik bakımdan farklı olduğunu ifade ederek, ilaçları kullanan hastaların yüzde 70'inin standart tedaviye yanıt verdiğini, kalan yüzde 30'unda ise ya iyileşme görülmediğini ya da yan etkilerin ortaya çıktığını anlattı.

Genetik biliminin ilerlemesi ve insan genomunun çözülmesinin, bazı insanların bazı ilaçlara beklendiği gibi ya da hiç cevap vermediğini, bazılarında ise neden yan etkileri olduğunu ortaya çıkardığını belirten Sağlam, "Artık uygun ilacı, uygun dozda ve uygun zamanda vererek hastanın ilaçtan üst düzeyde faydalanmasını ve yan etkinin de en alt düzeyde ortaya çıkmasını amaçlıyoruz. Genetik testler hastaya en uygun ilaçları ve dozu belirliyor." değerlendirmesini yaptı.

Sağlam, Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı'na bağlı olarak hizmet veren polikliniklerinde çocuklar, yaşlılar, çoklu ilaç kullananlar, gebeler, emzirenler ile birlikte birden fazla teşhis nedeniyle tedavi gören hastalara öncelik verildiğini kaydetti.

İlaca yanıt vermeyen veya yan etki görülen hastaların önce genetik yapısını anlamak için koldan kan, saç kökü örneği veya yanaktan sürüntü alınarak genetik test yaptıklarını anlatan Prof. Dr. Sağlam, "Genetik test, ömür boyu geçerli. Bundan sonra artık hastalar doktorlarına giderken genetik testlerini yanlarında götürecekler. Reçeteler ona göre verilecek. Gelecekte bu testler doğumdan hemen sonra yapılacak." ifadelerini kullandı.

Testler sayesinde elde edilen sonuçlarla yan etkilerin minimum düzeye ineceğini, hastalıkların ilerleyişinin durdurulabileceğini dile getiren Prof. Dr. Sağlam, sözlerini şöyle tamamladı:

"Doğru ilaç tespitiyle birlikte birden fazla hastalığı olup çok sayıda ilaç kullananların, ilaçların birbirleriyle olan etkileşimleri nedeniyle yaşadıkları sorunlar ortadan kalkıyor. İlaca yanıt vermeyen hastalarda bile büyük başarı elde ediliyor. Aslında hiçbir ilacın kullanılmasının tercih edilmediği gebelerde de zorunlu hallerde bebeğe ve anneye hiç zarar vermeyecek ilaçların seçilmesini sağlıyor. Emziren annelerde de ilaç miktarının bebeğe en az geçeceği doz ve uygun doz düzenlemesi yapılıyor. Çocukların tedavisi için de uygun ilaç ve dozun belirlenmesi mümkün hale geliyor."