Muş’taki dağlık alanlarda yetişen ve yemeklik olarak kullanılan gülbahar bitkisi, eşek sırtında yerleşim alanına getirildikten sonra kamyonlarla batıdaki illere gönderiliyor.
Merkeze 60 kilometre uzaklıktaki Yelalan köyünde yaşayan vatandaşlar, dağlık alanlarda yetişen gülbahar bitkisini toplayıp traktör ve eşek sırtında köylerine getiriyor. Köyleri gezerek gülbahar bitkisini satın alan tüccarlar, kamyonlar aracılığıyla bunu batı illerindeki pazarlara gönderiyor. Her gün sabah 07.00’de traktör ve eşeklerle gülbahar toplamaya çıkan 70-80 köylü, günde yaklaşık 7-8 ton gülbahar bitkisi toplayıp tüccarlara satıyor.
"Köyden her gün 2-3 traktörle gidiyoruz"
Dağdan gülbahar bitkisi toplamaktan geldiklerini ifade eden Mehmet Ali Sevim, "Her bahar ayında böyle gider gülbahar getiririz. Sabah saat 07.00-07.30’da gidiyoruz. Köyden her gün 2-3 traktör olarak gidiyoruz. Bugün bizim traktörde 35 kişi vardı. Diğer traktörde de en az 35 kişi vardı. Toplama işini bıçakla yapıyoruz. Önce kovalara daha sonra ise filelere dolduruyoruz. Çalışkan birisi 110-120 kilo arasında gülbahar topluyor. Bitkileri topladıktan sonra buraya geliyoruz, toptancılar geliyor ve onlara teslim ediyoruz. Gülbaharın kilosu ilk başlarda 2 TL’den başlıyordu, şu anda kilosu 1,5 TL" dedi.
"Genç, çocuk, yaşlı herkesin cebine para giriyor"
Yelalan Köyü Muhtarı Suphi Yaşlı da gülbahar bitkisinden her kesimin cebine para girdiğini kaydederek, "Köyümüzde bahar aylarında karların erimesiyle beraber yemekte kullanılan gülbahar bitkisini toplamaya gidiyoruz. Sabah 07.00’de gidip bu bitkiyi dağlardan toplayıp akşam 18.00’de dönüyoruz. Yaklaşık 6 kilometrelik bir mesafeye gidip bu işi yapıyorlar. Bıçakla oralarda biçip getirerek, burada tüccarlara satıyorlar. Tüccarlarda bunları İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa gibi illerdeki pazarlara sunuyorlar. Gülbahar, köyümüz için şu anda büyük bir gelir kaynağıdır. Genç, çocuk, yaşlı herkesin cebine gülbahar bitkisinden dolayı para giriyor. Bu bizim için çok önemli. Köyümüze bir nevi mevsimlikte olsa istihdamdır. Köyümüz için iyi bir bitki, iyi bir gelir kaynağı. Bu bitkiyi herkesin yemesini de tavsiye ediyorum. Sindirim sistemine iyi gelen bir pancar türüdür, doğaldır. Günde yaklaşık 70-80 kişi gidiyor. Gülbahar toplamaya kadınlar, genç kızlar, erkekler olsun işi olmayan herkes gidiyor. Bu mevsimde kimsenin de pek işi yok. Günde yaklaşık 7-8 ton Gülbahar bitkisi dağdan getiriliyor ve batı illerinin pazarlarına sunuluyor" ifadelerini kullandı.
"Köylerden gülbaharı alıp batıya gönderiyoruz"
1990’lı yıllardan bu yana gülbahar tüccarlığı yaptığını söyleyen tüccar Asım Şancı ise "Köylerden bu malı alıp batıya gönderiyoruz. Bölgedeki köylerden gülbaharı alıyoruz. Bu işi yapıyoruz. Biz buradan gülbahar bitkisini toplayıp kamyonlarla İstanbul, Bursa, İzmir, Ankara ve güneye gönderiyoruz. Her gün bir kamyon yükleriz. Bir kamyona 10-15 ton arası gülbahar yükleriz. Mart, nisanda başlar, hazirana kadar toplamaya devam ederiz. Bitkinin ilk çıkışında kilosu 2-2,5 TL arasında başlar, 1 TL’ye kadar iner. Köylü de kazanır biz de kazanırız" diye konuştu.
