Futbolda Yeni Dönem: Yapay Zeka Hakemliğe Ne Kadar Etki Edecek?

Futbol dünyasında yapay zeka tartışmaları hız kazanıyor. Uzmanlar, hakem kararlarının doğruluğunu artırmak ve adaleti sağlamak amacıyla kullanılan teknolojilerin geleceği hakkında farklı görüşler öne sürüyor. Virginia Lynchburg Üniversitesi Profesörü John Eric Goff, yapay zekanın hakemlerin yerini tamamen almayacağını, ancak onlarla birlikte çalışacağı bir modelin daha olası olduğunu belirtiyor.

HAKEM KARARLARI VE TARTIŞMALAR

Hızlı tempolu futbol maçlarında hakemlerin verdiği kararlar sıklıkla tartışmalara yol açabiliyor ve turnuvaların kaderini etkileyebiliyor. Yapay zeka, gol çizgisi teknolojisinden Video Yardımcı Hakem (VAR) sistemine kadar hakem kararlarına yön veren önemli bir unsur haline geldi.

SPORDA YAPAY ZEKA UYGULAMALARI ÇOĞALIYOR

Yapay zekanın futbol dışındaki spor dallarındaki rolü de giderek artıyor. 2000’li yıllarda teniste kullanılmaya başlanan Hawk-Eye teknolojisi, günümüzde birçok turnuvada çizgi hakemlerinin yerini alırken; basketbolda yapay zeka destekli kameralar topun saha dışına çıkıp çıkmadığını tespit etmek ve oyuncu hareketlerini izlemek için kullanılıyor.

GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE VİDEO DESTEĞİN EVRİMİ

2009 yılında yaşanan Thierry Henry’nin elle oynadığı pozisyonun hakemler tarafından fark edilememesi, video yardımcı hakem sisteminin (VAR) önemini ortaya koydu. 2022 FIFA Dünya Kupası’nda ise yarı otomatik ofsayt teknolojisi (SAOT), daha hızlı ve kesin ofsayt kararları vererek oyunun adil ve akıcı kalmasını sağladı.

YAPAY ZEKANIN SINIRLARI: DUYGULARI OKUYABİLİR Mİ?

Profesör Goff, yapay zekanın henüz sahadaki bir hakem gibi oyuncuların yüz ifadelerini okuyarak veya el hareketlerini değerlendirerek karar verecek seviyede olmadığını vurguluyor. Yapay zeka nesnel kararlar vermekte başarılı olsa da duyguları okuma konusunda yetersiz kalıyor.

KARAR ALMA SÜRECİNDEKİ ZORLUKLAR

Goff, "Bir futbol maçında kırmızı veya sarı kart gerektiren bir pozisyonun değerlendirilmesi, oyuncunun niyetinin belirlenmesi genellikle bir insan hakemin kararıdır. Algoritmalar şu an için yüz ifadelerini okumak veya el hareketlerini analiz etmek gibi konularda yeterince gelişmiş değil" açıklamasını yapıyor.

ADAPTASYON SÜRECİ VE TARAFTARLARIN TUTUMU

Taraftarların hala VAR gibi yapay zeka destekli teknolojilere alışmakta zorlandığını belirten Goff, değişikliklere adaptasyonun zaman alabileceğini dile getiriyor. Mevcut durumda taraftarların insan unsurunun olmadığı bir robotun hakemlik yapmasına inanmadığını aktaran Goff, ancak uzun vadede bazı kararların yapay zeka tarafından verilmesine alışmak zorunda kalabileceklerini söylüyor.

ETİK SORUNLAR VE İŞ KAYBI ENDİŞESİ

Etik açıdan bakıldığında en büyük endişe, yapay zekanın insanların işlerini ellerinden alması tehlikesi olarak öne çıkıyor. Goff, spor dünyasında hala insan hakemlerin var olmasını umut ediyor ancak dijitalleşme ile birlikte spor oyunlarının sanal dünyada oynanmasının daha cazip hale gelebileceğini belirtiyor.

GELECEĞE YÖNELİK BEKLENTİLER

Profesör Goff, yapay zekanın hakemlerin yerini tamamen almayacağını, ancak onlarla birlikte çalışacağı bir modelin daha olası olduğunu düşünüyor. Video Yardımcı Hakem (VAR) sisteminin yeterli ve hassas hale geldiğinde yapay zekanın daha doğru sonuçlar verebileceğini ve kararlarının daha az tartışmaya yol açabileceğini vurguluyor. Umarım hala sahada hakemlerimiz olur" diyerek sözlerini tamamlıyor.