Donald Trump'ın NATO müttefiklerinin Afganistan'daki rolünü küçümseyen açıklamaları diplomatik krize yol açtı. Almanya, Trump'ın özür dilemesini isterken, İngiltere'nin baskısı sonucu geri adım attı. İşte yaşanan gerilim ve tarafların açıklamaları.
ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO müttefiklerinin Afganistan'daki rolünü küçümseyen sözleri, Avrupa'da diplomatik bir krize yol açtı. Almanya, Trump'ın hayatını kaybeden askerlerin anısına zarar verdiğini belirterek kamuoyu önünde özür dilemesini istedi.
ABD Başkanı Donald Trump'ın Afganistan savaşına ilişkin tartışma yaratan açıklamaları, transatlantik ilişkilerde gerilimi tırmandırdı. NATO müttefiklerinin katkılarını hedef alan ifadeler, özellikle Avrupa başkentlerinde sert tepkilere neden oldu. Almanya'dan gelen "özür dile" çağrısı ve İngiltere'nin baskısı sonucu Trump, geri adım atmak zorunda kaldı.
Almanya'dan Sert Tepki: "Anıları Zedeledi, Özür Dilesin"
Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, Trump'ın açıklamalarını şiddetle kınayarak net bir mesaj verdi. ARD televizyonuna yaptığı açıklamada, bu sözlerin Afganistan'da Amerikan güçleriyle birlikte savaşırken hayatını kaybeden müttefik askerlerin anısını zedelediğini vurguladı.
Pistorius, "Bu ifadeler uygunsuz ve saygısızdır. Hayatını kaybeden askerlerin ailelerine özür dilenmesi, nezaket ve saygının bir gereğidir. Trump'ın kamuoyu önünde özür dilemesi gerekir" dedi. Alman Bakan, konuyu ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile ilk fırsatta yüz yüze görüşeceğini de açıkladı.
Trump'ın Tartışma Yaratan Afganistan Açıklamaları Ne İdi?
Krizin fitilini ateşleyen, Trump'ın Fox News'e verdiği bir röportaj oldu. Eski ve potansiyel gelecek ABD Başkanı, burada çarpıcı iddialarda bulundu.
Trump, "ABD'nin Afganistan'da NATO birliklerine hiçbir zaman ihtiyaç duymadığını" savundu ve müttefik askerlerin çatışmalarda cephe hattından uzakta kaldığını öne sürdü. Bu ifadeler, Afganistan'da 20 yıllık NATO misyonunda can veren binlerce müttefik askerin aileleri ve ülkeleri nezdinde büyük bir infiale yol açtı.
İngiltere'den Gelen Baskı ve Trump'ın Geri Adımı
Tepkilerin odağında, Afganistan'da en fazla kayıp veren NATO müttefiklerinden biri olan İngiltere vardı. Birleşik Krallık'ta siyasi partiler, gaziler dernekleri ve asker aileleri Trump'a ateş püskürdü.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Trump ile doğrudan temas kurarak, Afganistan'da hayatını kaybeden 457 Britanyalı askerin fedakarlıklarının asla unutulmaması ve küçümsenmemesi gerektiğini iletti. Bu diplomatik baskı ve kamuoyu tepkisi karşısında Trump, geri adım atmak zorunda kaldı.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda bir önceki söyleminden farklı bir dil kullandı. Birleşik Krallık askerlerini öven Trump, "Afganistan'da 457 kahraman Britanyalı asker hayatını kaybetti. ABD ile Birleşik Krallık arasındaki askeri bağlar son derece güçlüdür ve bu ittifak paha biçilmezdir" ifadelerini kullandı.
Rakamlarla NATO'nun Afganistan'daki Kayıpları
Trump'ın iddialarının aksine, NATO müttefikleri Afganistan'da önemli kayıplar verdi ve operasyonlara aktif katılım sağladı. 2001-2021 yılları arasında:
İngiltere: 457 askerini kaybetti.
Almanya: 59 askerini kaybetti.
Danimarka: 43 askerini kaybetti.
Diğer NATO Ülkeleri: Kanada, Fransa, İtalya ve Polonya başta olmak üzere toplamda binlerce müttefik asker hayatını kaybetti.
Bu rakamlar, NATO'nun Afganistan misyonunun ortak bir sorumluluk ve fedakarlık üzerine kurulu olduğunu gözler önüne seriyor.
Diplomatik Kriz ve NATO'nun Geleceği
Uzmanlar, bu olayın sadece Trump'ın kişisel söylemleriyle sınırlı kalmadığını, NATO ittifakı içindeki güven ve dayanışma ilkelerini sorgulattığını belirtiyor. Almanya'nın alışılmadık derecede sert dili ve İngiltere'nin doğrudan müdahalesi, müttefiklerin bu tür açıklamara artık tahammülünün kalmadığının bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Kriz, özellikle Trump'ın Kasım'daki ABD başkanlık seçimlerinde yeniden aday olması ihtimali nedeniyle, NATO'nun geleceği hakkında soru işaretlerini de beraberinde getiriyor. Avrupa başkentleri, Atlantik'in öteki yakasındaki olası bir yönetim değişikliğine karşı hazırlıklı olmanın yollarını arıyor.